ماهواره (قمر مصنوعي)

ماهواره، یا «قمر مصنوعی»، به دستگاه‌های ساخت بشر گفته می‌شود که در مدارهایی در فضا به گرد زمین یا سیارات دیگر می‌چرخند. اهمیت ماهواره‌ها برای مخابرات و بررسی منابع زمینی و پژوهش و کاربردهای نظامی و جاسوسی روزافزون است. بخشی از پژوهشهای علمی و تخصصی که در آزمایشگاه‌های مستقر در فضا انجام می‌شود، هرگز نمی‌توانست روی کره زمین جنبه عملی به خود گیرد.
ظاهرا نخستین اشاره به ماهواره در ادبیات، نوشته‌ای از ادوارد اورت هیل است. او در سال ۱۸۶۹ در داستانی بنام «ماه آجری» از ماهواره‌ای حامل انسان نام می‌برد که به دور زمین می‌گردد. ژول ورن نیز در داستان «میلیون‌های بگم» در سال ۱۸۷۹ از گلوله توپی نام می‌برد که بطور ناخواسته در مدار زمین به گردش درآمده‌است. کنستانتین سیولخوسکی نیز در رساله خود بنام «اکتشاف فضای کیهانی با وسائل عکس‌العملی» در میان انبوهی از اندیشه‌های نو در مورد فضانوردی، از ماهواره نیز نام می‌برد. در سال ۱۹۴۵ آرتور سی. کلارک نویسنده داستان‌های علمی، برای اولین بار پیشنهاد کرد که ماهواره‌های ارتباطی برای تامین ارتباط در سراسر زمین در مدار زمین‌هم‌زمان کره زمین قرار گیرند. تاریخچه ماهواره‌های مصنوعی: اولین ماهواره مصنوعی اسپوتنیک ۱ (Sputnik ۱) بود که توسط شوروی در ۴ اکتبر ۱۹۵۷ شروع به کار کرد. که این باعث به راه افتادن یک رقابت فضایی بین شوروی و آمریکا شد. آمریکا نیز اولین ماهواره خود را در ۳۱ ژانویه ۱۹۵۸ به فضا پرتاب کرد. بزرگترین ماهواره مصنوعی که هم اکنون به دور زمین می‌چرخد ایستگاه بین المللی فضایی می‌باشد.
چندين نوع از نواع ماهواره هاي ساخته شده به دست بشر:
•ماهواره ضد سلاح: که بعضی مواقع ماهواره‌های کشنده نیز خوانده می‌شوند، که ماهواره‌هایی هستند که برای خراب کردن ماهواره‌های دشمن و دیگر سلاح‌های مداری و اهداف دیگر طراحی شده‌اند. که هم آمریکا و هم روسیه از این نوع ماهواره دارند.
•ماهواره‌های ستاره‌شناختی: که برای مشاهده فاصله سیاره‌ها و کهکشان‌ها و دیگر اشیای خارجی فضا استفاده می‌شود.
•ماهواره‌های زیستی : ماهواره‌هایی هستند که برای حمل ارگانیسم‌های زنده طراحی شده‌اند، عموماً برای آزمایش‌های علمی استفاده می‌شوند.
•ماهواره‌های مخابراتی : ماهواره‌هایی هستند که برای اهداف ارتباط راه دور در فضا قرار گرفته‌اند. ماهواره‌های مخابراتی مدرن نوعاً از مدارهای زمین‌همگام، مولنیا (Molniya) و پایین‌زمینی استفاده می‌کنند.
•ماهواره‌های مینیاتوری : ماهواره‌هایی هستند که دارای وزن کم و سایز کوچک به طور غیر عادی می‌باشند. طبقه بندی جدیدی که برای گروه بندی این ماهواره‌ها استفاده می‌شود عبارت است از : ماهواره‌های کوچک (۵۰۰-۲۰۰kg)، ماهواره‌های میکرو (زیر ۲۰۰kg) و ماهواره‌های نانو (زیر ۱۰ کیلوگرم)
•ماهواره‌های هدایت‌کننده : ماهواره‌هایی هستند که از پخش کردن سیگنال‌های رادیویی استفاده می‌کنند تا دریافت کننده‌های موبایل را در زمین فعال نمایند تا مکان دقیق آن‌ها مشخص شود.
•ماهواره‌های اکتشافی : ماهواره‌های مشاهداتی زمین یا ماهواره‌های مخابراتی می‌باشند، که برای کاربردهای نظامی و جاسوسی مستقر شده‌اند.• ماهواره‌های زمین شناسی : ماهواره‌هایی هستند که برای نظارت بر محیط، هواشناسی و ساختن نقشه و... استفاده می‌شوند.
•ایستگاه فضایی : یک ساختار ساخته دست بشر می‌باشد که برای زندگی انسان در فضای خارج طراحی شده‌است. یک ایستگاه فضایی از انواع فضاپیماها به وسیله نقصش در نیرو محرکه زیاد یا امکانات بر زمین نشستن، متمایز می‌شود-به جای موتورهای دیگر به عنوان جابه جایی به و از ایستگاه استفاده می‌شود. ایستگاه‌های فضایی برای باقی ماندن در مدار برای مدت کوتاهی طراحی شده‌اند، برای قسمتی از هفته یا ماه یا حتی سال.
•ماهواره‌های تتر (Tether): ماهواره‌هایی هستند که به وسیله یک کابل که به آنها تتر (افسار) می‌گویند، به ماهواره‌های دیگر وصل می‌شوند.
•ماهواره‌های هوا شناسی: که به طور ابتدایی برای نشان دادن آب و هوای کره زمین به کار می‌روند.
ماهواره در یک مسیر بسته که آن را مدار ماهواره می‌نامند، به دور زمین در گردش است. این مسیر ممکن است دایره‌ای یا بیضی شکل باشد و مرکز زمین در مرکز این مسیر یا در یکی از کانون‌های بیضی آن قرار دارد. ماهواره درصورتی که تحت تاثیر نیروهای گرانشی دیگری قرارنگیرد، همواره درصفحه‌ای به نام صفحه مداری به گردش خود به دور زمین ادامه می‌دهد. حرکت این صفحه مداری به پریود مدار و زاویه صفحه با صفحه استوا بستگی دارد. اگر این زاویه صفر باشد، صفحه مداری منطبق بر صفحه استوایی زمین می‌شود.عموما ماهواره‌ها بروی چهار نوع مدار که بستگی به نوع کاربرد ماهواره دارد، قرار می‌گیرند:
•مدار پائین زمین: به ماهواره‌هایی که در فاصله نسبتا کمی از سطح زمین قرار دارند، ماهواره‌های مدار پائین زمین گفته می‌شود. بیشترین ارتفاع این نوع ماهواره‌ها از سطح زمین بین ۳۲۰ تا ۸۰۰ کیلومتر است. مسیر حرکت این ماهواره‌ها از غرب به شرق و همجهت با دوران زمین بدور خود است. بدلیل نزدیکی فاصله این نوع ماهواره‌ها از سطح زمین، سرعت حرکت این ماهواره‌ها خیلی بیشتر از سرعت دوران زمین بدور خود است. گاهی سرعت این نوع ماهواره‌ها به ۲۷۳۵۹ کیلومتر در ساعت نیز می‌رسد. با این سرعت، این نوع از ماهواره‌ها می‌توانند در هر ۹۰ دقیقه، یک دور کامل بدور زمین بگردند. برخی از ماهواره‌های هواشناسی، ماهواره‌های سنجش از دور و ماهواره‌های جاسوسی از این نوع‌اند.
•مدار قطبی:ماهواره‌های مدار قطبی به نوعی از ماهواره‌هایی گفته می‌شود که مسیر مدار حرکت آنها عمود بر خط استوا و مسیر دوران از قطبهای شمال و جنوب می‌گذرد. بعضی از ماهواره‌های هواشناسی، ماهواره‌های سنجش از دور و ماهواره‌های جاسوسی از این نوع‌اند.
•مدار زمین‌ایست: این در حالت کلی بروی مدار زمین‌ایست و بر بالای خط استوا، در فاصله ۳۳۶۰۰ کیلومتری از سطح زمین قرار داند. این نوع ماهواره‌های در فضا در مکانی ثابت قرار دارند و همراه با دوران زمین بدور خود، می‌گردند و بدلیل همین ثبات دارای سایه‌ای ثابت (معروف به «جای‌پا») بر زمین هستند. به مدار زمین‌هم‌زمان مدار زمین ایست و یا مدار کلارک نیز گفته می‌شود. تمام ماهواره‌های مخابراتی و تلویزیونی از این نوع هستند.
•مدار بیضوی: این ماهواره‌ها دارای مداری بیضوی هستند. دو نقطه مهم از مدار این ماهواره‌ها نقطه اوج و نقطه حضیض آنها است: قسمتی که به سطح زمین نزدیک می‌شوند به نام نقطه حضیض نامیده می‌شود. قسمتی که از سطح زمین دور می‌شود به نام نقطه اوج نامیده می‌شود. مسیر حرکت و دوران این نوع ماهواره مانند ماهواره‌های قطبی از سمت شمال به جنوب است. چون اکثر ماهواره‌های مخابراتی در مدار زمین‌ایست قرار گرفته‌اند، این ماهواره‌ها هیچ پوششی بروی قطب‌های شمال و جنوب ندارند. به همین دلیل و جهت پوشش قطب‌ها از ماهواره‌های مدار قطبی استفاده می‌شود. در واقع این نوع از ماهواره‌ها شمالی‌ترین و جنوبی‌ترین قسمت نیمکره‌ها را پوشش می‌دهند.

منبع: www.fa.wikipedia.org

چه چيز باعث جلوگيري از حركت هواپيما در هوا مي شود؟

براي درك بهتر اين موضوع بايد اول بدانيم كه چه چيز باعث ماندن هواپيما در هوا ميگردد! چون وزن هواپيما بيشتر از وزن هواي هم حجم خود مي باشد لذا نيروهاي متعددي لازم است كه بتواند هواپيما را در هوا نگاه دارند. يكي از اين نيروها، نيروي بلند شدن است. هواپيما عمل بلند شدن را با حركت تدريجي خود در مقابل جريان هوا انجام ميدهد. حال چگونه اين حركت سبب بلند شدن ميگردد؟ در پاسخ بايد بگوييم كه اين عمل بستگي به جريان هوا و وضعيت بال هاي هواپيما دارد. هواپيما در حالي كه به ظرف جلو حركت ميكند، جريان هوا در قسمت بالا و زير بال ها به حركت در مي آيد. هواي قسمت زيرين بال، در جهت مخالف حركت هواپيما سبب بلند شدن هواپيما ميگردد. هواي قسمت بالاي بال هواپيما، پس از برخورد به لبه بال به طرف بالا كشيده شده و در قسمت عقب بال ايجاد انحناء كرده و باعث كم شدن فشار هوا در قسمت عقب بال ميگردد. بنابراين دوحالت و دو عمل در اينجا همزمان اتفاق مي افتد. يكي اينكه هواي زير بال هواپيما را به طرف بالا هدايت ميكند و ديگر كم شدن فشار هواي قسمت بالاي بال كه همزمان كمك به كشيدن هواپيما به طرف بالا مي نمايد و حاصل هر دو عمل بلند شدن هواپيماست.
هواپيما براي اينكه به طرف جلو حركت كند ، نياز به قدرت موتور دارد. ملخ ها و يا موتور جت هواپيما حركتي شبيه حركت پيچ چوبي در داخل چوب را دارد و زماني كه ملخ يا موتور جت هواپيما كار ميكند هوا در مقابل آن مانند يك جسم جامد عمل كرده و نيروي موتور يا ملخ آن را خنثي كرده و هواپيما را به سمت جلو ميكشد. اين نيرو را نيروي پرتاب مي نامند. اين نيروي پرتاب معمولا به نيروي ديگري كه از طرف هواپيما بوجود آمده و سبب كشيدن هواپيما به سمت عقب ميگردد غلبه ميكند و همچنين نيروي بلند شدن به نيروي به نيروي جاذبه زمين غلبه ميكند و در نتيجه هواپيما ميتواند در هوا مانده و يا به سمت جلو حركت كند! تا زماني كه نيروي بلند شدن هواپيما به طرف بالا و نيروي كشش جاذبه به طرف پايين با هم برابر و مساوي هستند، هواپيما در يك سطح و مستقيم پرواز ميكند و اگر سرعت هواپيما افزوده شود، هواپيما به طرف بالا صعود مينمايد. زيرا نيروي بالا كشنده هواپيما بيشتر  ميشود و خلبان بايستي نوك هواپيما را به پايين به كشاند.
زماني كه سرعت هواپيما كم ميشود، خلبان بايستي نوك هواپيما را به طرف بالا به كشاند. اگر سرعت كم شود و نوك هواپيما به طرف بالا كشانده نشود، عمل بلند شدن صورت نميگيريد. در اين حالت نوك هواپيما به طرف پايين كشيده شده و هواپيما باصطلاح واميزند و ممكن است تعادل خود را از دست بدهد!
وقتي كه هواپيما در ارتفاع بسيار بالا از سطح زمين واميزند زياد جاي نگراني نيست و هواپيما ميتواند سرعت و ارتفاع خود را بدست بياورد اما اين عمل در ارتفاع پايين ممكن است باعث سقوط هواپيما گردد.

منبع: كتاب بمن بگو چرا (جلد نهم)

سلام به دوستان عزيزم...

اين همه مدت نبودم حالا كه اومدم ميبينم خيلي چيزا تغيير كرده و من ازش بي خبرم! خيلي از دوستان به دلايلي وبلاگ نويسي رو كنار گذاشتن و خيلي هاي ديگه پا به اين جهان بزرگ و مجازي گذاشتند! در كل قدم هاي نو رسيده به دنياي مجازي مبارك باشه و براي اونايي كه رفتن آرزوي موفقيت دارم! خوب منم ميخوام دوباره كارمو شروع كنم! البته اين دفعه موضوغات وبلاگم رو كمتر كردم و به موضوعات علمي و برگي از تاريخ روي اوردم و به دلايلي موضوع دين و مذهب رو حذف كردم! ممكنه بعضيا از اين حذف موضوع ناراحت بشن اما اميدوارم درك كنن كه نميشه يه وبلاگ با هزارتا موضوع باشه! به زودي همين برگي از تاريخ رو هم حذف ميكنم و فقط علمي ميمونه! اخه ما نوجوون ها خيلي از علم و تخيلي خوشم مياد! ديگه بيشتر از اين مزاحم اوقات شريفتون نميشم! فقط منتظر اولين مطلب علمي من بعد از اين همه مدت باشيد!

ممنون...