چه چيز باعث جلوگيري از حركت هواپيما در هوا مي شود؟

براي درك بهتر اين موضوع بايد اول بدانيم كه چه چيز باعث ماندن هواپيما در هوا ميگردد! چون وزن هواپيما بيشتر از وزن هواي هم حجم خود مي باشد لذا نيروهاي متعددي لازم است كه بتواند هواپيما را در هوا نگاه دارند. يكي از اين نيروها، نيروي بلند شدن است. هواپيما عمل بلند شدن را با حركت تدريجي خود در مقابل جريان هوا انجام ميدهد. حال چگونه اين حركت سبب بلند شدن ميگردد؟ در پاسخ بايد بگوييم كه اين عمل بستگي به جريان هوا و وضعيت بال هاي هواپيما دارد. هواپيما در حالي كه به ظرف جلو حركت ميكند، جريان هوا در قسمت بالا و زير بال ها به حركت در مي آيد. هواي قسمت زيرين بال، در جهت مخالف حركت هواپيما سبب بلند شدن هواپيما ميگردد. هواي قسمت بالاي بال هواپيما، پس از برخورد به لبه بال به طرف بالا كشيده شده و در قسمت عقب بال ايجاد انحناء كرده و باعث كم شدن فشار هوا در قسمت عقب بال ميگردد. بنابراين دوحالت و دو عمل در اينجا همزمان اتفاق مي افتد. يكي اينكه هواي زير بال هواپيما را به طرف بالا هدايت ميكند و ديگر كم شدن فشار هواي قسمت بالاي بال كه همزمان كمك به كشيدن هواپيما به طرف بالا مي نمايد و حاصل هر دو عمل بلند شدن هواپيماست.
هواپيما براي اينكه به طرف جلو حركت كند ، نياز به قدرت موتور دارد. ملخ ها و يا موتور جت هواپيما حركتي شبيه حركت پيچ چوبي در داخل چوب را دارد و زماني كه ملخ يا موتور جت هواپيما كار ميكند هوا در مقابل آن مانند يك جسم جامد عمل كرده و نيروي موتور يا ملخ آن را خنثي كرده و هواپيما را به سمت جلو ميكشد. اين نيرو را نيروي پرتاب مي نامند. اين نيروي پرتاب معمولا به نيروي ديگري كه از طرف هواپيما بوجود آمده و سبب كشيدن هواپيما به سمت عقب ميگردد غلبه ميكند و همچنين نيروي بلند شدن به نيروي به نيروي جاذبه زمين غلبه ميكند و در نتيجه هواپيما ميتواند در هوا مانده و يا به سمت جلو حركت كند! تا زماني كه نيروي بلند شدن هواپيما به طرف بالا و نيروي كشش جاذبه به طرف پايين با هم برابر و مساوي هستند، هواپيما در يك سطح و مستقيم پرواز ميكند و اگر سرعت هواپيما افزوده شود، هواپيما به طرف بالا صعود مينمايد. زيرا نيروي بالا كشنده هواپيما بيشتر  ميشود و خلبان بايستي نوك هواپيما را به پايين به كشاند.
زماني كه سرعت هواپيما كم ميشود، خلبان بايستي نوك هواپيما را به طرف بالا به كشاند. اگر سرعت كم شود و نوك هواپيما به طرف بالا كشانده نشود، عمل بلند شدن صورت نميگيريد. در اين حالت نوك هواپيما به طرف پايين كشيده شده و هواپيما باصطلاح واميزند و ممكن است تعادل خود را از دست بدهد!
وقتي كه هواپيما در ارتفاع بسيار بالا از سطح زمين واميزند زياد جاي نگراني نيست و هواپيما ميتواند سرعت و ارتفاع خود را بدست بياورد اما اين عمل در ارتفاع پايين ممكن است باعث سقوط هواپيما گردد.

منبع: كتاب بمن بگو چرا (جلد نهم)